รัชกาลที่ 8

พระบาลสมเด็จพระอานันทมหิดล

ประสูติ พ.ศ. 2468 ครองคราชย์ พ.ศ. 2472 – พ.ศ. 2489

พระราชประวัติ

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล มีพระนามเดิมว่า “พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล” ทรงพระราชสมภพเมื่อวันอาฑิตย์ที่

20 กันยายน พ.ศ. 2468 ตรงกับวันขึ้น 3 ค่ำ เดือน 11 ปีฉลู ณ เมืองไฮเดลเบร์ก ประเทศเยอรมันนี ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ของ

สมเด็จพระราชบิดาเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์ และสมเด็จพระราชชนนีศรีสังวาลย์ ทรงมีพระพีนางเธอและพระอนุชาร่วม

สมเด็จพระราชบิดาและสมเด็จพระราชชนนีเดียวกัน คือ

1. สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา

2. สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช

พ.ศ. 2472 สมเด็จพระราชบิดาเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์ เสด็จทิวงคต

พ.ศ. 2474 พระองค์ได้เสด็จไปทรงศึกษาที่โรงเรียนมาแดร์เดอี ถนนเพลินจิต

พ.ศ. 2476 เสด็จพระราชดำเนินไปทวียุโรป ประทับ ณ เมืองโลซานน์ ประเทศสวิสเวอร์แลนด์

พ.ศ. 2477 เสด็จขึ้นครองราชย์ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวไม่มีพระราชโอรส

และราชธิดาที่จะสืบสันตติวงศ์ และด้วยความเห็นชอบของผู้สำเร็จราชการแผ่นดินที่ได้ดำเนินการไปตามกฎมณเฑียรบาล

พ.ศ. 2481 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ได้เสด็จพระราชดำเนินกลับเยี่ยมประเทศไทย พร้อมด้วยสมเด็จพระราชชนนี สมเด็จพระพี่นางเธอ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ และได้ประทับอยู่ที่พระตำหนักจิตลดารโหฐาน ประมาณ 2 เดือนจึงเสด็จไปประเทศสวสเซอร์แลนด์ เพื่อเข้าศึกษาวิชานิติศาสตร์ และการปกครองในมหาวิทยาลัยในประเทศสวิสเซอร์แลนด์

พ.ศ. 2488 วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2488 พระองค์ทรงบรรลุนิติภาวะแล้ว จึงเสด็จกลับมาประเทศไทยอีกครั้งหนึ่ง และในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2488 ได้ทรงประทับอยู่ ณ พระที่นั่งบรมพิมานในพระบรมมหาราชวัง ผู้สำเร็จราชการแทนคนล่าสุดคือ นายปรีดี พนมยงค์ ได้ถวายพระราชภารกิจแต่พระองค์เพื่อได้ทรงบริหารเด๖มที่ตามพระราชาอำนาจ

รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม (16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 – 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2487)

พันเอกหลวงพิบูลสงคราม ได้ยืดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลพระยาพหลพยุหเสนา เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481

เนื่องจากพระยาพหลพลพยุหเสนาปฏิเสธที่จะรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้งหลังจากการประกาศยุบรัฐสภา เนื่องจากสภาพปัญหาทางเศรษฐกิจ

๏ วันชาติ ประกาศให้วันที่ 24 มิถุนายน ของทุกปี เป็นวันชาติ

๏ ตั้ง ท่าเรือคลองเตย เพื่อเป็นท่าเทียบเรือเดินทะเลระหว่างประเทศ

๏ นายเลื่อน พงษ์โสภณ ได้สร้างสามล้อถีบขึ้นใช้เป็นครั้งแรก

๏ ได้สร้าง สวนสัตว์ดุสิต หรือ เขาดินวณา ขึ้น เมื่อ พ.ศ. 2481

๏ ก่อตั้ง ยุวชนทหาร ขึ้น เพื่อฝึกอบรมยุวชนให้เป็นกองกำลังของชาติทั้งในยามปกติและสงคราม

๏ ใช้ นโยบายชาตินิยม ได้ปลุกใจให้ราษฎรเกิดการรักชาติ โดยวิธีการยกย่องผู้นำ ด้วยการประกาศใช้คำขวัญต่างๆ เช่น

“เชื่อผู้นำชาติพ้นภัย” “ไทยทำ ไทยใช้ ไทยเจริญ” “เชื่อพิบูลสงคราม ชาติไม่แตกสลาย” เป็นต้น

๏ ก่อตั้ง กรีฑาสถานแห่งชาติ ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2482

๏ สงครามอินโดจีน พ.ศ. 2483 รัฐบาลไทย ซึ่งขณะนั้น นายพลตรี หลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี มีความเห็นว่า เราควรจะเรียกร้องดินแดนคืนจากประเทศฝรั่งเศส ขณะนั้นฝรั่งเศสกำลังทำสงครามกับเยอรมันนี ในวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2483 ประชาชนพากันเดินขบวนเรียกร้องเอาดินแดนคืน ในวันที่ 29 กันยายน พ..ศ. 2483 กองทัพฝรั่งเศสในอินโดจีนแตกพ่ายยับเยิน ในที่สุดสงครามอินโดจีนยุติลงด้วยการไกล่เกลี่ยของรัฐบาลญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2484 ได้มีการประชุมตกลงกันที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2484 ฝรั่งเศสยอมคืนดินแดนให้ไทย คือด้านหลวงพระบาง ฝั่งขวาแม่น้ำโขง นครจำปาศักดิ์ กับท่าสามเหลี่ยมฝั่งขวา มีอาณาเขตทางด้านมณฑลบูรพาบางส่วน เมืองศรีโสภณ มลคลบุรี พระตะบอง ดินแดนที่ได้กลับมานี้ รัฐบาลได้แบ่งออกเป็น 4 จังหวัด คือ พระตะบอง พิบูลสงคราม จำปาศักดิ์ และ ลานช้าง

๏ สร้าง อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกถึงผู้เสียชีวิตในสงครามอินโดจีน

๏ เข้าร่วม สงครามโลกครั้งที่ 2 วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ญี่ปุ่นส่งทหารเข้ามาบีบบังคับให้ไทยเข้าร่วมทำ สงครามมหาเอเชียบูรพา โดยญี่ปุ่นได้ใช้กำลังเข้าบังคับให้ไทยต้องเข้าร่วมด้วย โดยทำสัญญาอนุญาตให้ญี่ปุ่นยกกองทัพผ่านประเทศไทยเพื่อเข้าโจมตีพม่า มาลายู และอินเดีย ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ ได้โดยไม่มีเงื่อนไข ทำให้รัฐบาลชองจอมพล ป.พิบูลสงคราม จำเป็นต้องประกาศทำสงครามกับฝ่ายพันธมิตร คือ อังกฤษ ฝรั่งเศส และอเมริกา

๏ ขบวนการเสรีไทย เมื่อรัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ได้เข้าร่วมกับญึ่ปุ่น ได้มีคนไทยหลายกลุ่มไม่เห็นด้วยและได้เข้าต่อต้าน โดยร่วมกันก่อตั้ง ร้ฐบาลผลัดถิ่น ขึ้นโดยใช้ชื่อว่า ขบวนการเสรีไทย โดยมี ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช และนายปรีดี พนมยงค์ (หลวงประดิษฐ์มนูธรรม) เป็นผู้นำในการจัดตั้ง ซึ่งตอนนั้น ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช ดำรงตำแหน่งเป็นอัครราชทูตประจำกรุงวอซิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา และนายปรีดีด พนมยงค์ เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ รัชกาลที่ 8 และมีกลุ่มนักเรียนในมหาวิทยาลัยเคมเบริดจ์ ในประเทศอังกฤษ เข้าร่วมกับฝ่ายพันธมิตร คือ สหรัฐอเมริกา อังกฤษ และฝรั่งเศส

๏ ยกเลิกบรรดาศักดิ์ ขุนนาง เมื่อวันที่ 30 กรกฏาคม พ.ศ. 2485 ได้ประกาศยกเลิกระบบศักดิ์นา ยกเลิกบรรดาศักดิ์ข้าราชการฝ่ายพลเรือน ตำแหน่งนายอำมาตย์ อำมาตย์ และรองอำมาตย์ ทำให้บรรดาศักดิ์ต่างๆ ต้องยกเลิกไป เช่น หลวงพิบูลสงคราม ต้องเปลี่ยนเป็น นาย ป. พิบูลสงคราม หลวงประดิษฐ์มนูธรรม ต้องเปลี่ยนเป็น นายปรีดี พนมยงค์ (นามกฎหมายว่าด้วยการตั้งชื่อ และนามสกุล ที่ประกาศใช้ในรัชกาลที่ 6)

๏ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ลาออก เนื่องจากจอมพล ป. พิบูลสงครามต้องการย้ายเมืองหลวงไปอยู่ที่เพชรบูรณ์ และต้องการสร้างพุทธมณฑลให้เป็นศูนย์กลางของศาสนาพุทธ ขึ้นที่สระบุรี แต่เมื่อนำเรื่องเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร ไม่อนุมัติร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว ทำให้จอมพล ป. พิบูลสงครามต้องลาออกจากการเป็นนายกรัฐมนตรี

รัฐบาลนายควง อภัยวงศ์ (1 สิงหาคม พ.ศ. 2487 – 31 สิงหาคม พ.ศ. 2488)

๏ ประกาศสันติภาพ หลังจากญี่ปุ่นได้ประกาศยอมแพ้ต่อฝ่ายสัมพันธมิตรในวันที่ 14 สิงหาคม

พ.ศ. 2488 โดยญี่ปุ่นได้ลงนามยอมแพ้บน เรือรบมิสซูรี ของสหรัฐอเมริกาในอ่าวโตเกียว หลังจากนั้น นายปรีดี พยมยงค์

ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จึงได้ “ประกาศสันติภาพ” ซึ่งมีสาระสำคัญว่า “การประกาศสงครามของ จอมพล ป.พิบูลสงคราม

กับสหรัฐอเมริกา และอังกฤษเป็นโมฆะ ไม่ผูกผันกับชาวไทย ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสหประชาชาติ ประเทศไทยได้ตัดสินใจที่

จะกลับคืนมาซึ่งสัมพันะไมตรีอันเคยมีมาก่อนวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2488 พร้อมที่จะร่วมมือทุกทางกับสหประชาชาติ ในการ

ที่จะสถาปนาเสถียรภาพในโลกนี้ บรรดาดินแดนที่ญี่ปุ่นมอบให้ไทยครอบครอง ประเทศไทยไม่มีความปรารถนาที่จะได้ดินแดน

เหล่านี้ และพร้อมที่จะคืนให้อังกฤษไป” ภายหลังการประกาศสันติภาพ เพื่อความเหมาะสมและสอดคล้องกับสถานการณ์

นายควง อภัยวงศ์ได้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และได้แต่งตั้ง ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีแทน

รัฐบาล ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช (31 สิงหาคม พ.ศ. 2488 – 31 มกราคา พ.ศ. 2489)

๏ ความตกลงสมบูรณ์แบบ เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2489 ได้เจรจากับอังกฤษเรื่องสถานะสงครามกับไทย

โดยมีข้อตกลง ดังนี้ “ ข้อตกลงกับอังกฤษ ไทยต้องคืนดินแดน รัฐกลันตัน ตรังกานู ไทรบุรี ปะลิส เชียงตุง เมืองพาน ให้กับอังกฤษ”

ข้อตกลงกับฝรั่งเศส “ไทยต้องคืน ล้านช้าง เสียมราฐ พระตะบอง ศรีโสภณ จำปาศักดิ์ ให้ฝรั่งเศส”

๏ เข้าเป็นสมาชิกองค์การสหประชาชาติ ไทยได้เข้าเป็นสมาชิกขององค์การสหประชาชาติ เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม

พ.ศ. 2489 เป็นลำดับที่ 55

๏ ม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช ลงออก ภายหลังจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแล้ว เมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ.

2489

รัฐบาลนายควง อภัยวงศ์ (ครั้งที่ 2 : 31 มกราคม พ.ศ. 2489 – 21 สิงหาคม พ.ศ. 2489)

๏ พยายามแก้ไขรัฐธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร โดยมีหัวข้อใหญ่ คือ 1.ยกเลิกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ประเภทที่ 2 ที่มาจากการแต่งตั้ง

๏ สภาพทางเศรษฐกิจที่สืบเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ทำให้เศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก และรัฐบาลของ

นายควง อภัยวงศ์ ไม่สามารถแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจที่ตกต่ำในประเทศได้ จึงได้ลาออก

รัฐบาลนายปรีดี พนมยงค์ (24 มีนาคม พ.ศ. 2489 – 21 สิงหาคม พ.ศ. 2489)

๏ รัชกาลที่ 8 สวรรคต เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอนันทมหิดล

ได้เสด็จสวรรคตด้วยพระแสงปืน ซึ่งในกรณีนี้ เป็นที่โจกขานกันมากว่า นายปรีดี พนมยงค์ มีส่วนรู้เห็นการสวรรคตครั้งนี้ จนเป็น

สาเหตุให้นายปรีดี พนมยงค์ ต้องลาออกจากการเป็นนายกรัฐมนตรี และได้เดินทางไปอยู่ที่ประเทศฝรั่งเศส และไม่สามารถเดินทาง

เข้ามาในประเทศได้อีก จนสิ้นชีวิตที่ประเทศฝรั่งเศส เมื่อปี พ.ศ.2543

www.S_Pinthong@Wattano.ac.th www.S_Pinthong@Hotmail.com ICQ # 347-790-520 Tel. 0-9854-0383